(01286) 679426 ygc@gwynedd.llyw.cymru

Atgyweirio Traphont Cegin, Porth Penrhyn, Bangor

Celient: Cyngor Gwynedd
Contractwr: Celtest, HR Hughes
Cost y Gwaith: £100,000
Cwblhau: Mawrth 2015

Gwybodaeth Prosiect

Cludwyd llwythi llechi mawr o’r chwareli lleol i Borth Penrhyn ar hyd Traphont Cegin.  Hon yw’r bont reilffordd aml-fwa hynaf y gŵyr neb amdani yng Nghymru uwchlaw’r tir, ac mae’r draphont hon felly yn un o bwys rhyngwladol fel heneb ddiwydiannol hanesyddol ac mae’n strwythur rhestredig Gradd II ac yn Heneb Gofrestredig.

Comisiynwyd YGC i drefnu adfer a sefydlogi’r draphont fel rhan o’r prosiect ‘Ein Treftadaeth/Our Heritage’, i sichrau hyfywdra hirdymor y strwythur ar gyfer cenedlaethau i ddod ac i gefnogi cynnwys y draphont yn y cais am statws Safle Treftadaeth y Byd i’r diwydiant llechi lleol.  Mae’r gwaith atgyweirio’n cynnwys amnewid yr holl fannau lle mae cerrig ar goll, pwyntio’r gwaith trwsio i gyd lle ceir uniadau agored, cael gwared ar y llystyfiant oddi ar yr edrychiadau a’r parapetau, cael gwared â gwreiddiau’r coed sy’n tyfu o’r uniadau a’u trin, ac ail-bwyntio ac amnewid y gwaith maen sydd ar goll o’r gwrthfwa.  Yn ogystal, bu gofyn sefydlogi’r bwâu gydag angorion gwaith maen.

Er mwyn cyflawni’r prosiect yn llwyddiannus, mae swyddogaeth YGC wedi cynnwys:

  • Cwblhau arolwg cynefinoedd Cam 1 i ganfod p’un a oes unrhyw rywogaethau/cynefinoedd gwarchodedig yn bresennol a gosod gwâl artiffisial i ddyfrgwn.
  • Cysylltu â budd-ddeiliaid allweddol, gan gynnwys Cadw a Chyfoeth Naturiol Cymru.
  • Cael pob caniatâd a thrwydded angenrheidiol sydd eu hangen er mwyn galluogi’r gwaith i barhau.
  • Penodi a chydlynu archeolegydd a gweithiwr proffesiynol ym maes cadwraeth adeiladau i sicrhau bod cyfanrwydd hanesyddol y strwythur yn cael ei gofnodi a’i gynnal.
  • Trefnu’r gwaith o glirio llystyfiant oddi ar y strwythur.
  • Trefnu arolygon topograffigol a geometregol manwl a chynlluniau o’r strwythur.
  • Asesu cyfanrwydd strwythurol yr elfennau sy’n weddill.
  • Paratoi cynllun gweithredu manwl, ynghyd â rhaglen gyflwyno a dod i gytundeb â’r cleient a chynrychiolwyr budd-ddeiliaid.
  • Trefnu gwaith samplo a dadansoddi morter i gadarnhau pa ddeunyddiau i’w defnyddio.
  • Tendro’r gwaith a goruchwylio’r contractwyr.