(01286) 679426 ygc@gwynedd.llyw.cymru

A525 Pont Foryd, Rhyl

Client:

Cyngor Sir Ddinbych

Contractwr:  Dawnus

Côst y gwaith:

 £2.5m

Cwblhad y gwaith:

 Awst 2014

Gwybodaeth Prosiect

Diben y prosiect hwn oedd ailadeiladu rhychwant dyfodfa ddwyreiniol concrit cyfnerth y bont bwa dur deuglwm hon, sy’n cludo’r A525 dros aber afon Clwyd yn y Rhyl. Roedd y gwaith yn cynnwys adeiladu sylfeini, ategwaith, deciau a pharapedau newydd.

Roedd colofnau a bondo dec presennol y bont wedi’u hasglodi gryn dipyn ac roedd rhan sylweddol a/neu’r cwbl o’r darnau atgyfnerthu wedi’u colli. Roedd yn amlwg y byddai’n rhaid i Gyngor Sir Ddinbych weithredu cyfyngiad o ran pwysau ar y bont hon ar unwaith, a fyddai’n peri bod rhaid i gerbydau nwyddau trwm a bysiau deithio pellter hir o’i hamgylch. Ar ôl ymchwilio i’r cofnodion ynglŷn â’r bont fel y’i hadeiladwyd, canfuwyd yn ddiamheuaeth fod y bont hon o’r 1920au yn dirywio oherwydd y gorchudd prin o goncrit ar yr atgyfnerthiad ynghyd â choncrit gwael. Gwnaed sawl ymgais yn y gorffennol i atgyweirio’r strwythur drwy ei rendro â choncrit tafledig er mwyn rhoi mwy o orchudd o goncrit. Gan fod yr elfennau concrit a dur eisoes wedi’u halogi ag ïonau clorid o’r amgylchedd morol hwn cyn y broses rendro, parhaodd y dirywiad. Fel rhan o’r broses o ddylunio’r strwythur newydd, roedd y cleient am inni ystyried amddiffyniad catodig i’w atal rhag dirywio, ond ystyriwyd mai dewis costus iawn oedd hwn, a fyddai hefyd yn creu cost cynnal a chadw flynyddol. Penderfynodd y Tîm Strwythurau y byddai atgyfnerthiad dur gwrthstaen yn cael ei ddefnyddio yn elfennau rhynglanwol y bont. Er bod y dewis hwn yn ddrutach na defnyddio dur meddal, byddai’r gost dros oes ddylunio gyfan y bont, sef 120 o ynyddoedd, yn llawer rhatach.

Ymysg yr anawsterau eraill a gyflwynwyd gan y prosiect hwn oedd y gwasanaethau a oedd wedi’u hongian o dan y dec presennol. Roedd y rhain yn cynnwys ceblau opteg ffibr OpenReach, prif beipen nwy â phwysedd canolig, dau gebl trydan 11kV a dwy brif beipen ddŵr. Oherwydd nad oedd modd dargyfeirio’r gwasanaethau hyn na’u hynysu, bu’n rhaid i’r gwaith o ddymchwel y bont ac adeiladu’r bont newydd gael ei wneud a’r gwasanaethau yno o hyd. O ganlyniad, roedd angen ategu ac amgáu dwythellau’r gwasanaethau dros dro i’w diogelu yn ystod y gwaith.

Gan mai strwythur rhestredig oedd hwn, bu Tîm Strwythurau YGC â chyswllt agos iawn â CADW ac adran strwythurau rhestredig Cyngor Sir Ddinbych cyn cychwyn y gwaith dylunio. Roedd yn hanfodol gwneud hynny er mwyn canfod eu gofynion o ran estheteg a gorffeniad. Bu’n rhaid ailadeiladu’r bont fel y byddai ei hedrychiad union yr un fath â’r strwythur gwreiddiol. Golygai hyn fod rhaid ail-greu steil ‘art deco’ y parapedau, y dec a’r colofnau ffasâd yn gywir.

Gan fod yr A525 yn ffordd bwysig sy’n cysylltu’r Rhyl â Bae Cinmel a’r A55 i’r gorllewin, bu’n rhaid sicrhau bod y gwaith yn tarfu cyn lleied â phosibl. O ystyried hynny, gofynnodd y cleient inni sicrhau na fyddai’r bont ar gau am gyfnod hwy na 3 wythnos yn ystod y gwaith. Gan fod y cyfnod ar gyfer dymchwel/ailadeiladu’r dec a’r paraped mor fyr, penderfynwyd y byddai’r dec newydd wedi’i wneud o drawstiau wedi’u rhag-gastio a’u rhagdynhau ac y byddai’r paraped hefyd wedi’i wneud o unedau wedi’u rhag-gastio. O ran y rhaglen, lleihaodd hyn yr amser yr oedd ei angen i adeiladu’r dec drwy osgoi’r cyfnodau caledu hir sy’n gysylltiedig â’r elfen goncrid sylweddol hon. Ar ben hynny, o ran y paraped a oedd wedi’i rag-gastio, golygai y gellid cynhyrchu’r unedau mewn amgylchedd rheoledig o dan do, a oedd yn sicrhau y byddai’r cynnyrch terfynol o ansawdd da ac yn rhydd o ddylanwad amodau tywydd y safle ac effeithiau amgylchedd morol halwynog.

Gan ei bod wedi’i lleoli yn aber lanwol afon Clwyd, roedd angen cryn waith dros dro ar y bont ar ffurf argae coffr i sychu’r ardal o dan y bont yn llwyr. Galluogodd hyn i’r gwaith o ran yr is-strwythur a’r sylfeini fynd rhagddo rhwng mis Gorffennaf a mis Hydref heb ymyriadau’r llanw neu ddyfroedd llifeiriant, sydd fel arfer i’w cael yr adeg honno o’r wyddyn. Roedd y mesur hwn hefyd yn lleihau’r tebygrwydd y byddai’r tywydd a’r llanw’n e eithio ar y rhaglen waith, a helpodd i sicrhau bod y prosiect yn cael ei gwblhau ar amser.